
เคยไหมเปิดฝากระโปรงรถเพื่อตรวจเช็กแบตแต่เห็นคราบสีขาวหรือสีฟ้าที่ขั้วแบต นั้นคือขี้เกลือขึ้นขั้วแบต ซึ่งเป็นปัญหาที่บ่งบอกว่าแบตเตอรี่มีความผิดปกติ และอาจลุกลามไปทำให้ระบบไฟฟ้าของรถเกิดความเสียหาย
โดยขี้เกลือขึ้นขั้วแบตนั้นสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่ง ESB Battery จะพาไปค้นหาถึงต้นตอที่ทำให้เกิดขี้เกลือ รวมไปถึงสัญญาณเตือน วิธีสังเกตุ และการทำความความสะอาด เพื่อให้รถปลอดภัย ขับขี่ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งจะเป็นยังไง ไปดูกัน

ขี้เกลือคือคราบสีขาว ฟ้า หรือเขียวที่เกิดขึ้นบริเวณขั้วแบตเตอรี่ โดยเกิดจากสารภายในแบตที่ทำปฏิกิริยากับอากาศ ความชื้น หรือโลหะรอบ ๆ ขั้วแบตจนกลายเป็นผลึกเกาะตัวแน่น คราบลักษณะนี้พบได้ทั่วไปเมื่อแบตถูกใช้งานไปสักระยะหนึ่ง หรือเกิดความผิดปกติกับแบตเตอรี่
ลักษณะของขี้เกลืออาจแตกต่างกันตามชนิดของโลหะที่ขั้วแบตและสภาพแวดล้อมที่รถใช้งาน เช่น สีขาวมักเป็นคราบตะกั่วซัลเฟต ส่วนสีฟ้าหรือเขียวมักเกี่ยวกับทองแดงในแคลมป์ที่เกิดปฏิกิริยากับกรด ทำให้มองเห็นเป็นคราบผลึกที่ชัดเจนรอบขั้วแบต
ขี้เกลือสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นแรงดันไฟที่เปลี่ยนไป ความร้อนในห้องเครื่อง หรือการเสื่อมสภาพของชิ้นส่วนบางอย่างในแบต เมื่อเกิดเหตุการณ์เหล่านี้ สารภายในแบตอาจเล็ดรอดออกมาสัมผัสกับอากาศและโลหะรอบขั้ว จึงกลายเป็นคราบผลึกให้เห็นบนพื้นผิวขั้วแบต
ในบางกรณี ขี้เกลืออาจเกิดจากการใช้งานรถในสภาพอากาศร้อนจัด การจอดรถนานโดยไม่สตาร์ท หรือระบบชาร์จไฟทำงานไม่สมดุลจนแรงดันขึ้น ๆ ลง ๆ ปัจจัยเหล่านี้เร่งให้เกิดการระเหยของสารภายในแบตได้ง่ายขึ้น และเมื่อเกิดซ้ำบ่อย ๆ ก็จะเห็นขี้เกลือสะสมที่ขั้วแบตหนาขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อขี้เกลือเริ่มหนาขึ้น มันจะทำหน้าที่เหมือน “ฉนวน” ที่ขวางไม่ให้กระแสไฟจากแบตไหลไปยังอุปกรณ์ไฟฟ้าของรถ ผลที่เกิดขึ้นคือไฟฟ้าไม่เพียงพอทำให้อุปกรณ์ต่างๆ ภายในรถทำงานแปลก ผิดปกติ ทั้งที่ตัวแบตยังมีประจุไฟฟ้าเหลืออยู่
ยิ่งไปกว่านั้น ขี้เกลือบางชนิดสามารถกักความชื้นไว้ ทำให้เกิดการรั่วไหลของกระแสไฟบนผิวขั้วแบตโดยที่ผู้ใช้รถไม่รู้ตัว ไฟฟ้าในแบตจึงลดลงอย่างรวดเร็วเวลาจอดรถนาน และทำให้ไดชาร์จต้องทำงานหนักขึ้นตอนขับรถ ส่งผลให้ตัวแบตเสื่อมเร็วกว่าปกติ และเสี่ยงสตาร์ทไม่ติดแบบฉับพลันหากปล่อยให้คราบสะสมหนาเกินไป
ก่อนที่แบตจะเสื่อมจนสตาร์ทไม่ติด มักมี “สัญญาณเล็ก ๆ” ที่บอกให้รู้ว่าขี้เกลือขึ้นแบตเริ่มส่งผลกับระบบไฟแล้ว อาการเหล่านี้เกิดจากกระแสไฟที่ส่งออกจากแบตไม่เต็มกำลัง ทำให้อุปกรณ์ไฟฟ้าในรถเริ่มทำงานผิดปกติ ดังนี้
การเช็กว่าขั้วแบตมีขี้เกลือขึ้นหรือไม่สามารถทำได้ง่าย ๆ เพียงเปิดฝากระโปรงแล้วมองหาคราบสีขาว ฟ้า หรือเขียวที่เกาะอยู่รอบขั้วแบต คราบเหล่านี้มักขึ้นเป็นวงหรือเป็นก้อนให้เห็นชัดเจน หากจับแล้วรู้สึกเป็นผงแข็งหรือผลึกแห้ง แสดงว่าขี้เกลือเริ่มสะสมอยู่บริเวณนั้นแล้ว
นอกจากการมองเห็นด้วยตาเปล่า ลองสังเกตด้วยว่าขั้วแบตมีรอยชื้น รอยพองของพลาสติก หรือแคลมป์จับขั้วมีคราบเขียวเกาะมากผิดปกติหรือไม่ เพราะสัญญาณเหล่านี้มักเกิดคู่กับการเริ่มขึ้นของขี้เกลือ หากพบร่วมกับอาการไฟอ่อนหรือสตาร์ทยาก ก็ยิ่งชัดเจนว่าขั้วแบตกำลังมีปัญหาและควรตรวจเช็กให้ละเอียดมากขึ้น โดยช่างผู้ชำนาญการ

ขี้เกลือขึ้นแบต สามารถทำความสะอาดได้ไม่ยาก โดยผู้ใช้รถทั่วไปก็สามารถทำตามได้ หากมีอุปกรณ์พร้อมโดยมีขั้นตอนดังต่อไปนี้

การป้องกันขี้เกลือไม่จำเป็นต้องยุ่งยาก เพียงหมั่นตรวจสภาพขั้วแบตให้สะอาดและแน่นอยู่เสมอ รวมถึงดูสภาพรอบ ๆ ให้แห้ง ไม่มีความชื้นหรือคราบน้ำมันสะสม เพราะสิ่งเหล่านี้จะเร่งให้เกิดการกัดกร่อนและกลายเป็นคราบขี้เกลือได้ง่าย
อีกสิ่งหนึ่งที่ช่วยลดปัญหาได้มากคือการเลือกใช้แบตเตอรี่คุณภาพดี ที่ผลิตจากวัสดุที่มีคุณภาพป้องกันไม่ให้สารเคมีภายในรั่วไหลออกไปได้ง่าย ๆ หรือ การใช้แบตแห้ง ที่ไม่จำเป็นต้องเติมน้ำกลั่น ลดการระเหยของสารภายใน และทำให้ขั้วแบตเกิดคราบน้อยลง รถจึงพร้อมใช้งานได้นานโดยไม่ต้องกังวลเรื่องขี้เกลือขึ้นขึ้นแบตบ่อย ๆ
เมื่อมองย้อนกลับไปจะเห็นว่า “ขี้เกลือขึ้นขั้วแบต” ไม่ได้เป็นแค่คราบที่น่ารำคาญ แต่คือสัญญาณว่าแบตเริ่มจัดการพลังงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพแล้ว การปล่อยให้คราบสะสมจึงไม่ต่างจากการปล่อยให้ระบบไฟทั้งคันทำงานแบบสะดุดเล็ก ๆ ทุกวัน ซึ่งในที่สุดจะสะสมจนกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
คนใช้รถหลายคนแก้ที่ปลายเหตุล้างคราบแล้วรอให้กลับมาใหม่ แต่ถ้ามองไปลึกๆ การที่เลือกแบตเตอรี่ที่มีคุณภาพดีจากผู้จัดจำหน่ายที่มีมาตรฐานตั้งแต่แรก เช่น ESB Battery อาจเป็นหนทางที่ทำให้ไม่ต้องเจอขี้เกลือขึ้นแบตซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้มั่นใจได้ว่ารถพร้อมออกสตาร์ทในทุกเช้า
Q: ขี้เกลือขึ้นขั้วแบตคืออะไร? เกิดจากอะไร?
A: ขี้เกลือ คือคราบสีขาว ฟ้า หรือเขียวที่เกิดขึ้นรอบขั้วแบต เกิดจากสารภายในแบตทำปฏิกิริยากับอากาศ ความชื้น หรือโลหะรอบขั้วแบต ทำให้เกิดเป็นผลึกเกาะตัวแน่นตามการใช้งานของรถ
Q: ขี้เกลือขึ้นขั้วแบตอันตรายไหม?
A: อันตรายต่อระบบไฟของรถ เพราะขี้เกลือทำหน้าที่เหมือนฉนวนขวางไฟ ทำให้แรงดันตก ไฟอ่อน หรือสตาร์ทยากได้
Q: ทำไมขี้เกลือถึงขึ้นที่ขั้วบวกมากกว่าขั้วลบ?
A: โดยธรรมชาติขั้วบวกมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาทางเคมีมากกว่า เพราะเป็นด้านที่เกิดการระเหยของไอกรดจากการทำงานของแบต
Q: ขี้เกลือขึ้นขั้วแบตเกิดจากแบตเสื่อมหรือเปล่า?
A: ไม่เสมอไป แต่แบตที่เริ่มเสื่อมจะทำให้เกิดการระเหยของสารภายในมากขึ้น ทำให้มีโอกาสเกิดขี้เกลือเร็วกว่าแบตใหม่
Q: ล้างขี้เกลือขึ้นขั้วแบตต้องทำยังไง
A: ใช้น้ำยาหรือน้ำอุ่นผสมเบกกิ้งโซดาหรือน้ำยาล้างจานอ่อน ๆ ราดลงบนคราบ จากนั้นใช้แปรงขัดเบา ๆ แล้วเช็ดให้แห้ง วิธีนี้ช่วยให้คราบสลายและหลุดออกง่าย
Q: ใช้น้ำเปล่าล้างขี้เกลือได้ไหม?
A: ล้างได้ แต่คราบสลาย ถ้าต้องการให้หลุดง่ายควรใช้น้ำยาหรืออุ่นผสมเบกกิ้งโซดาจะได้ผลดีกว่า
Q: ขี้เกลือขึ้นบ่อยมากเกิดจากอะไร
A: ส่วนใหญ่เกิดจาก 2 อย่างหลัก ๆ คือ
Q: ขี้เกลือขึ้นขั้วแบตแล้วต้องเปลี่ยนแบตเลยไหม?
A: ยังไม่จำเป็นทันที ถ้าคราบไม่เยอะสามารถทำความสะอาดก่อนได้ แต่ถ้าขึ้นซ้ำบ่อยหรือมีอาการไฟตก-รถสตาร์ทยากร่วม ควรเปลี่ยน
Q: แบตแบบไหนที่ไม่ค่อยมีขี้เกลือขึ้น?
A: โดยทั่วไป แบตแห้ง (Maintenance Free) หรือแบตที่ไม่ต้องเติมน้ำกลั่น มักเกิดขี้เกลือน้อยกว่าแบตน้ำ เพราะมีการปิดผนึกที่ดีและมีโอกาสเกิดไอกรดระเหยน้อยกว่า จึงไม่ค่อยดันออกมาบริเวณขั้วแบตให้เกิดคราบ
